Bankalarca Kullanılan Derecelendirme Sistemlerinin Değerlendirilmesi Metodolojisi
JCR EURASIA RATING
VALİDASYON METODOLOJİSİ

BANKALARCA KULLANILAN DERECELENDİRME SİSTEMLERİNİN GEÇERLİLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ (VALİDASYON) METODOLOJİSİ
A) Genel Açıklamalar

Kredi derecelendirmesi; borcun ödenme kapasitesini belirlemek, diğer müşterilere göre sınıflandırılıp sıralamak ve gelecekte temerrüde düşme olasılığını tahmin etmek amaçlarıyla, kredi müşterilerinin kredibilitesini sayısal olarak ölçmek ve değerlendirmektir.

JCR Eurasia Rating açısından, bankalar tarafından izlendikleri muhasebe hesaplarına bakılmaksızın Bankacılık Kanunu'nda ve Basel uygulamalarında sayılan işlemlerin hepsi kredi olarak kabul edilmekte ve derecelendirme sistematiği değerlemelerinde tamamı dikkate alınmaktadır. Bilindiği üzere, Bankacılık Kanunu'na göre; bankalarca verilen nakdî krediler ile teminat mektupları, kontrgarantiler, kefaletler, aval, ciro, kabul gibi gayrinakdî krediler ve bu niteliği haiz taahhütler, satın alınan tahvil ve benzeri sermaye piyasası araçları, tevdiatta bulunmak suretiyle ya da herhangi bir şekil ve surette verilen ödünçler, varlıkların vadeli satışından doğan alacaklar, vadesi geçmiş nakdî krediler, tahakkuk etmekle birlikte tahsil edilmemiş faizler, gayrinakdî kredilerin nakde tahvil olan bedelleri, ters repo işlemlerinden alacaklar, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile benzeri diğer sözleşmeler nedeniyle üstlenilen riskler, ortaklık payları ve Kurulca kredi olarak kabul edilen işlemler izlendikleri hesaba bakılmaksızın kredi sayılır. İlave olarak, kalkınma ve yatırım bankalarının finansal kiralama yöntemiyle sağladığı finansmanlar ile katılım bankalarının taşınır ve taşınmaz mal ve hizmet bedellerinin ödenmesi suretiyle veya kâr ve zarar ortaklığı yatırımları, taşınmaz, ekipman veya emtia temini veya finansal kiralama, mal karşılığı vesaikin finansmanı, ortak yatırımlar veya benzer yöntemlerle sağladıkları finansmanlar da kredi sayılmaktadır.

BASEL II kapsamında kredi risk ölçüm yöntemleri, giderek artan kalitatif kriterler doğrultusunda ve artan zorlukta olmak üzere sırasıyla; Standart Yöntem, Temel İçsel Derecelendirme Yöntemi, Gelişmiş İçsel Derecelendirme Yöntemi olmak üzere şimdilik üç başlıkta toplanmıştır. Standart Yöntem'de risk ağırlıkları dışsal kredi derecelendirme kurumlarının verdiği derecelere bağlı olarak belirlendiği için, bu alanda oluşturduğumuz metodoloji diğer iki yöntem üzerinde yoğunlaşmayı daha çok gerekli kılmaktadır.
Temel İçsel Derecelendirme Yöntemini kullanan bankalar, sadece temerrüt olasılıklarını (probabilty of default-PD) hesaplamakta, diğer girdileri denetim otoriteleri sağlamaktadır. Bu açıdan JCR Eurasia Rating olarak bu alanda bankaların temerrüt olasılıklarını hesaplama yöntemleri üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Temerrüt olasılıklarını ve Temerrüt Halinde Kayıp Oranını bankaların kendi içsel derecelendirme sistemleri yardımıyla hesaplanması esasına dayanır. Geçmiş verilerden hareketle müşterilerin temerrüt olasılıklarının hesaplanması ve risklilik düzeylerinin belirlenmesi belirli koşullar altında bankaların kendisine bırakılmıştır.