SPK Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Derecelendirmesi

Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Derecelendirilmesi sürecinde, şirketin yönetsel uygulamalarının yanı sıra Makro analiz Kredi derecelendirmesi süreçlerimizde uygulanan Ülke ve Sektör analizleri de değerlendirmelerde göz önüne alınmaktadır.

Pazar Alt yapıları incelenirken; Firma ortaklarının ülke düzeyinde ve diğer sektörlerde önemli bir sahiplik yoğunlaşmasının olup olmadığı, özellikle devlet mülkiyeti, finansal-reel sektör grupları olup olmadığına bakılır. Ayrıca aile şirketi olup olmadığı, halka açık olup olmadığı, halka açık ise borsalardaki payı, piyasada üstlendiği rolün ve payın derecesi, diğer ülkelerdeki ve kamu uygulamalarındaki sahipliği etkileyen gelişmeler, kurumsal yatırımcıların firmaya ilgileri dikkate alınır. Ayrıca ülkenin bankacılık sektörünün durumu, ülke düzeyindeki şeffaflık, ülkenin ekonomik istikrarı, doğal ve politik ortam ve benzeri hususlar göz önüne alınır. Ülke pazarının bölgeler arasındaki uyum derecesi ve firmanın bulunduğu coğrafi konumunun kapsayıcılık derecesinin ölçümü esas alınır.

Yasal Ortam yapıları incelenirken, pay sahipleri-menfaat sahipleri-yönetim arasındaki hak ve sorumlulukların düzenlendiği şirketler hukuku ile kurumsal yönetim ilkelerine ait yasal düzenlemeler özellikle ön planda dikkate alınır.

Düzenleyici ortam ve düzenleyici kuruluşların Pazar üzerindeki hâkimiyetleri, düzenleme kaliteleri ve yasal konumları, düzenlenmeyen kuralı oluşturulmayan alanların varlığı, piyasalara pratik olarak yakınlığı ve yol göstericiliği, inceleme anında yasalaşmamış ancak gündemde olan yasal değişiklikler ve nedenleri de göz önünde bulundurulacak en önemli kıstastır.

Hesap verebilirlik ve kamuyu aydınlatma prensipleri ülkeler arasında farklılık gösterse de denetim firmalarının ülkedeki konumu, yeterliliği ve etkinliği, denetim ilkelerinde uluslar arası kuralların geçerliliği, konsolidasyon ilke ve kuralları, değerleme ve nakit akışı kuralları, kamuya açıklama ilkeleri ülke açısından genel olarak göz önünde bulundurulur. Şirket analizinde ise aşağıdaki başlıklar altında derecelendirme ve değerlemeler yürütülmektedir.

A. PAY SAHİPLERİ
1. Pay Sahipliği Haklarının Kullanımının Kolaylaştırılması
2. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı
3. Genel Kurul
4. Oy Hakkı
5. Azınlık Hakları
6. Kar Payı Hakkı
7. Payların Devri

B. KAMUYU AYDINLATMA VE ŞEFFAFLIK
1. Kurumsal İnternet Sitesi
2. Faaliyet Raporu

C. MENFAAT SAHİPLERİ
1. Menfaat Sahiplerine İlişkin Şirket Politikası
2. Menfaat Sahiplerinin Şirket Yönetimine Katılımının Desteklenmesi
3. Şirketin İnsan Kaynakları Politikası
4. Müşteriler ve Tedarikçilerle İlişkiler
5. Etik Kuralları ve Sosyal Sorumluluk

D. YÖNETİM KURULU
1. Yönetim Kurulunun İşlevi
2. Yönetim Kurulunun Faaliyet Esasları
3. Yönetim Kurulunun Yapısı
4. Yönetim Kurulu Toplantılarının Şekli
5. Yönetim Kurulu Bünyesinde Oluşturulan Komiteler
6. Yönetim Kurulu Üyelerine ve İdari Sorumluluğu Bulunan Yöneticilere Sağlanan Mali Haklar

Notlar, derecelendirilen kurumdan ve diğer kaynaklardan elde edilen bilgilere dayandırılır. Bilgiye erişilmeden JCR Eurasia Rating olarak not verilmez. Derecelendirme sürecinde, doğruluk, şeffaflık, hesap verilebilirlik, sorumluluk, iyi niyet ilkelerine bağlı kalınarak verilecek nota istatistikî analizlerle ulaşılır.

Kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecelendirmesinde; ele alınan standartların bütünlüğü içerisinde 1 ile 10 arasında derece notu verilir.

Kurumsal Yönetim açısından ilkelerin tamamına uyum ve her bir bölüm için verilen notun, 1 (bir) olması en olumsuz konumu, 10 (on) olması hali ise en güçlü konumu temsil etmektedir.

İMKB Kurumsal Yönetim Endeksi'ne dâhil edilebilmesi için, İMKB pazarlarında (gözaltı pazarları hariç) işlem gören şirketlerin kurumsal yönetim ilke ve kurallarına uyum bakımından bir bütün olarak tüm ilkelere uyum notu en az 6 (altı) olması gerekir.

Pay Sahipleri için tespit edilen 8 alt bölüm için toplamda 30 konu ve 70 standart incelenip soru haline getirilerek JCR Eurasia Rating tarafından bunların yanıtları aranmaktadır. Pay sahipleri için toplam içerisindeki ağırlık oranı, SPK tarafından %25 olarak belirlenmiştir.

Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflık için tespit edilen 6 alt bölüm için toplamda 26 konu ve 53 standart incelip soru haline getirilerek JCR Eurasia Rating tarafından bunların yanıtları aranmaktadır. Bu bölüm için toplam içerisindeki ağırlık oranı, SPK tarafından % 25 olarak belirlenmiştir.

Menfaat Sahipleri için tespit edilen 6 alt bölüm için toplamda 15 konu ve 23 standart incelenip soru haline getirilerek JCR Eurasia Rating tarafından bunların yanıtları aranmaktadır. Menfaat sahipleri için toplam içerisindeki ağırlık oranı, SPK tarafından % 15 olarak belirlenmiştir.

Yönetim Kurulu için tespit edilen 6 kategori için toplamda 55 konu ve 100 standart incelenip soru haline getirilerek JCR Eurasia Rating tarafından bunların yanıtları aranmaktadır. Yönetim Kurulu için toplam içerisindeki ağırlık oranı, SPK tarafından % 35 olarak belirlenmiştir.