Yapılandırılmış Finansman
Kaynak firma (originator) açısından, bu pozisyonlarda olanların genel risk profili öne çıkartılarak portföyün kalitesi ve portföyün önemli karakteristikleri, aracılık yüklenimi uygulamaları, hizmeti veren kuruluş (servicer) ve yedd-i emin (trustee) tek tek değerlendirilip teminatların bizzat kendisine ait özel riskler incelenir. İnceleme ve değerlendirmelerimiz aşağıdaki taraflar açısından tüm ayrıntıların gözden geçirilmesini gerektirmektedir.

1) Originator (Kaynak Firma)
2) Hizmet veren kuruluş (Servicer)
3) SPV-Special Purpose Vehicle (İhraçcı-Özel Amaçlı Kurum)
4) Investment Bankers (Yatırım Bankaları)
5) Credit Enhancements (Güvence Mekanizmaları)

a) İnternal Credit Enhancements (İçsel Güvence Mekanizmaları)

i. Senior Subordinated Structure (Ödeme Öncelikli Sistem)
ii. Overcollateralization ( Aşırı Teminatlandırma)
iii. Reserve Account (Spread Account) ( Fon yaratılması ) (Marj Hesap)

b) External Credit Enhancements (Dışsal Güvence Mekanizmaları)

i. Standby Letter of Credit (Destekleme Kredisi)
ii. Recourse to Seller ( Satıcı Garantör
iii. Surety Bond (Kefalet Senedi)
iv. Pool Insurance ( Havuz Sigortası)

6) Trustee (Yedd-i Emin)
Yasal sorunların analizi; varlık sahipleri, satıcı ve hizmet veren kuruluşların haciz olasılıkları ve bu olasılığın realizasyonu halinde varlık sahipleri ile diğerlerinin performans/itibar ve değişik alanlardaki mükemmelliği test edilip değerlendirilmektedir. Ayrıca, yatırımcıların ve diğer tüm tarafların vergi, muhasebe sorunlarıyla karşılaşmaması, kontratların yasal şartları ve buna benzer süreçler bu başlık altında ele alınır.

İçsel ve dışsal güvence mekanizmaları (credit enhancements) yönünden kredi garantileri ve kredi garantisini verenlerin tüm detayları inceleme kapsamındadır. Bu kapsamda, ihraç edilen bir menkul ihracının derecesi, kredi garantörünün kredi derecesinden daha büyük olmayacaktır. Ancak, ihraçların derecesi, garantörün kredi derecesinden küçük olabilmektedir. Diğer taraftan ülke notu, uygun şekilde yapılandırılmış finansman türlerinde menkulleştirilen ihraçların derecelendirme notları için tavan teşkil etmez.

Originatorların menkul kıymetleşen varlık havuzlarının kalitesi, originatorların ya da bunların yerine servicerların hizmeti (nakit akışının izlenmesi, yönetimi, devamlılığın sağlanması, raporlama vs) verebilecek organizasyon ve operasyon alt yapısına sahip olup olmadıkları, trusteelerin verilerin havuza alınması ve hizmet anlaşmasına uygunluğun kontrol edilmesinde yeterli bilgi ve deneyime sahip olup olmadıkları, originatorların dışında ihraçcı bir sınırlı amaçlı firmanın (limited purpose corporations) olup olmadığı ve ihraçcıların yapısının iflas dışı olup olmadığı, ihracın halka arz şeklinde ya da bir investment bankere satılma planları, Spread Accountda oluşturulan fonların yeterliliği, kredi veren kuruluşların iflas etmeleri ya da ödeme güçlüğü içerisine girmeleri halinde yatırımcılara zamanında ve düzenli olarak yapılacak ödemelerin aksayıp aksamayacağı, yapılan menkul kıymetleştirmenin satış (pass-through securities) ya da borç yükümlülüğü (assed-backed bonds ve pay-through bonds) şeklinden hangisi olduğu gibi hususlar dikkate alınacak önemli kriterlerdir.

Bilindiği üzere Pass-throughda alacaklar garantör yedd-i emine satılmak suretiyle menkul kıymetleştirmeye ilk adım atılır. Alacakları satan kurumun aktifinden çıkan riskli varlıkların yerine bilançoya nakit girişi olur. Yedd-i emin aktifler üzerinde bölünemez hakkı temsil eden sertifikalar çıkarıp ihraç etmektedir. Bu tip sertifikalar en yaygın olandır. Pay-throughda ise menkul kıymetin teminatı olan varlık havuzu bilançoda kalmakta ve bu havuza dayalı olarak ihraç edilen menkul kıymetler, bunu çıkaranların finansal tablolarında borç olarak gösterilmektedir. Her iki yöntemde vergisel avantaj sağlayan taraflar değişmektedir.

Alacak Havuzlarının ihraç edilen menkullerle direkt bağlantılı olup olmadığı, beklenen nakit akımının önceden belirlenmiş olan programa uygun olup olmadığı, iyi belirlenmiş bir ödeme planlarının varlığı, varlıklardan beklenen gelirlerin tahmin edilebilir olma özelliğine sahip olup olmadığı, alacak havuzuna konulmadan önceki dönemde söz konusu varlıkların geçmiş performansları, havuz içerisindeki varlıkların vade, faiz oranları yönünden homojenliği, menkulleştirilen kıymetlerin ödeme dönemleri ile, havuz gelirlerinin zamansal fark içerip içermediği Alacak Havuzunun kredi kalitesini belirleyen etmenlerdir.

Düzenlenen kontratlarda, menkul kıymetlerin geri çağrılması hususuna izin verilen opsiyonlar ve koşulları özellikle incelenir. Erken itfa hallerinde, yatırımcılara ödemelerin menkul kıymetlerin orijinal vadesinden daha önce olanak sağlayan mekanizmaları ve erken itfa karşılılarının hazırlanma prosedürleri ile bu koşula uygun sermaye/likidite bulundurma hususları bu incelemeye dahil edilmektedir.

Bankalar açısından, menkul kıymetleştirilmiş riskleri, riskli-ağırlıklı varlıklar hesaplamasının kapsamı dışında tutabilmesi ve menkul kıymetleştirmede sıfırlama çağrıları için hem geleneksel hem de sentetik menkulleştirmeler açısından Basel II düzenlemelerindeki operasyonel koşulları yerine getirip getirmediğine bakılacaktır. Bankaların alacaklı oldukları bütün ödemeler bakımından üstlendiği kredi riskinin tam tutarları hesaba katılacaktır. Ayrıca, bankalar için menkulleştirme işlemlerine verilecek notlar sadece taraflara bildirilmekle kalmayıp, JCR Eurasia Rating'in geçiş matrisine de dahil edilecektir.

Kefalet bonoları, diğer finansal garantiler, geri dönülmez/dönülür destekleme kredileri, kefalet senetleri, havuz sigortası vb adlarla sağlanan kredi garantileri ve işlevselliği hem teminat yönünden hem de teminatı verenler yönünden irdelenir. Ayrıca bu teminatların türü ve miktarı her dilim menkul kıymetleştirme için farklılaştırılabilecektir. Birinci sınıf ve bunu takip eden diğer dilimlerin zarar ve ödenebilirlik olasılıkları ön plana alınır. Ancak, JCR Eurasia Rating olarak birinci dilim menkul sertifikaları için yapılan derecelendirme geride kalan diğer dilimler için yapılmış anlamına gelmeyecektir.